Michał Kornacki, PhD

Course Description

Course content

The class aims to familiarise students with basic translator's tools, i.e. word processors, spreadsheets, OCR software and basic graphics tools. Students will learn how to edit and process text, convert documents and prepare them for further processing. An emphasis will be put on the ability to use online resources. Regular translation elements, set in the context of document layout importance, will be introduced. In addition, students will learn how to mine text from websites for translation.

Course requirements

Native level Polish + 2nd-year PJNA corresponding level of English required. This is due to the fact that Computer-assited translation is a translation course, and all translations this semester will be from English into Polish. Be advised, poor performance in EN-PL translations may result in lowering your final grade or even failing the semester.

Positive final grade

Pass grade is calculated on the basis all graded assignments during the semester, in-class activity and attendance.

Grading system used in my courses

During the course, students earn grades which are of equal importance in the end. The final grade takes into account the average grade (out of the ones scored during the semester, including retakes) and all other grade modifiers (read below), as announced at the beginning of the course.

TESTS

FINAL GRADE

Grade modifiers

By default, all students who achieve 100% frequency will automatically get a final grade bonus (0.5 grade up), provided their final grade is positive. An absence (even excused) rules out the bonus.

At the same time, students need to remember that they are entitled to 2 absences during a semester. A certified excuse will be required for any extra absence. If one exceeds the 2 absence limit with no certified excuse, each subsequent absence will result in lowering your final grade by 1.

Moreover, if a student misses more than 50% of classes (even if excused), s/he will be asked to repeat the semester.

Retakes

Retakes are possible only at the end of the semester. Note, however, that all scored grades count in the end (if you score 2, take a retake and score 5, your average will be 3.5 - please bear that in mind and try to do your best in the first term).

A customary 10 minutes’ late arrival will be excused.

Please be advised that if you are to be late more than 10 minutes, you will be asked to attend the class at another time during a given week, provided it does not become a customary habit.

What does it mean to be a translator? Why have you chosen the translator's track?

A general discussion on the notions related to translation...

No Man's Land

HOMEWORK

A warm-up translation :)

Adventures in No Man's Land

By Jason Caffrey, BBC World Service

Available at: http://www.bbc.com/news/magazine-34319540

What exactly is No Man's Land? It may be the space on a battlefield between two opposing front lines, a buffer zone between two countries or a parcel of land unclaimed and ungoverned by local authorities. The notion has never been fully defined so two men are travelling across Europe to a puzzling area on the Egypt-Sudan border in order to understand it better.

The term "No Man's Land" may conjure up images of shell-holed battlefields, mud, barbed wire and shredded tree trunks, but it goes back much further than the trenches of World War One.

"I think people fail to realise that the term 'No Man's Land' has a 1,000-year history," says Alasdair Pinkerton, an expert in human geography at the Royal Holloway University of London.

"It first appears in the Domesday Book in the late 1000s to describe parcels of land that lie just beyond the London city walls," he says. "And in the UK there are several places called No Man's Land - extra-parochial spaces that were beyond the rule of the church, beyond the rule of different fiefdoms that were handed out by the king… ribbons of land between these different regimes of power."

MS Word — Czcionka

THEORY

Ustawienia ogólne:

Czcionka – określa krój czcionki.
Styl czcionki – Określa styl czcionki, taki jak pogrubienie lub kursywa.
Rozmiar – Określa rozmiar czcionki w punktach.
Kolor czcionki i podkreślenia – Określa kolor czcionki i podkreślenia.
Styl podkreślenia – Określa, czy zaznaczony tekst jest podkreślany, oraz styl podkreślenia. Aby usunąć podkreślenie, należy kliknąć pozycję brak.

Efekty

Przekreślenie – przekreśla tekst ciągłą linią.
Przekreślenie podwójne – przekreśla tekst podwójną ciągłą linią.
Indeks górny – Podnosi zaznaczony tekst powyżej linii odniesienia i zmniejsza rozmiar jego czcionki, jeśli mniejszy rozmiar jest dostępny.
Indeks dolny – Obniża zaznaczony tekst poniżej linii odniesienia i zmniejsza rozmiar jego czcionki, jeśli mniejszy rozmiar jest dostępny.
Kapitaliki – Zmienia format zaznaczonego tekstu pisanego małymi literami na wielkie litery i redukuje ich rozmiar. Formatowanie kapitalikami nie ma wpływu na liczby, znaki interpunkcyjne, znaki niealfabetyczne i wielkie litery.
Wszystkie wersaliki – Formatuje małe litery, jako wielkie. Formatowanie wszystkimi wersalikami nie ma wpływu na liczby, znaki interpunkcyjne, znaki niealfabetyczne i wielkie litery.
Ukrycie – ukrywa tekst (widoczny po włączeniu widoczności wszystkich znaczników formatowania).

Zakładka Zaawansowane

Odstępy między znakami

Skala - Rozciąga lub kompresuje tekst w pionie i w poziomie jako procent jego rzeczywistego rozmiaru. Należy wpisać lub wybrać procent w zakresie od 1 do 600.
Odstępy - Zwiększa lub zmniejsza odstępy między znakami. Należy wpisać lub wybrać wartość w polu Co.
Pozycja - Podnosi lub obniża wybrany tekst względem linii odniesienia. Należy wpisać lub wybrać wartość w polu Co.
Kerning dla czcionek - Automatycznie dostosowuje odstępy między określonymi kombinacjami znaków, dzięki czemu cały wyraz wygląda tak, jakby między czcionkami występowały równe odstępy. To polecenia działa tylko w przypadku czcionek TrueType i Adobe PostScript. Aby korzystać z tej funkcji, należy w polu punktów i większych wpisać lub zaznaczyć najmniejszy rozmiar czcionki, do której zostanie zastosowany kerning. Program Microsoft Office Word automatycznie stosuje kerning do wszystkich czcionek o tym rozmiarze lub większych.

EXERCISE

Instructions

1. Open Microsoft Word and create a new document
2. Copy and paste the provided text template into your document
3. Follow the formatting instructions below

Text Template

THE POWER OF TYPOGRAPHY

Introduction
Typography is the art and technique of arranging type to make written language legible, readable, and appealing when displayed. Good typography enhances readability and establishes hierarchy in a document.

Basic Font Properties
Font Family: The design of the characters (e.g., Times New Roman, Arial, Calibri)
Font Size: The height of characters, measured in points
Font Style: Variations like regular, italic, and bold
Font Color: The color applied to text
Font Effects: Special formatting like underline, strikethrough, superscript, and subscript

Typography in Professional Documents
Professional documents require careful consideration of typography. The right font choices can convey professionalism, creativity, or authority depending on your needs.

PRACTICAL TIPS
1. Limit your document to 2-3 font families for consistency
2. Use font sizes that are easily readable (usually 10-12pt for body text)
3. Apply bold and italic styles strategically to emphasize important information
4. Consider your audience when selecting fonts

"Typography is what language looks like." - Ellen Lupton

Formatting Tasks

1. Document Title

• Change "THE POWER OF TYPOGRAPHY" to a different font family
• Increase its size to 24pt
• Apply bold formatting
• Change the color to dark blue

2. Section Headings

• Change "Introduction," "Basic Font Properties," "Typography in Professional Documents," and "PRACTICAL TIPS" to Comic Sans MS font :)
• Make them 14pt
• Apply bold formatting
• Change their color to dark red

3. Body Text

• Apply Lucida console font to all body text (excluding headings and all the instances where font family was changed previously)
• Set size to 11pt

4. Term Emphasis

• Find all instances where font properties are mentioned in the "Basic Font Properties" section
• Make "Font Family," "Font Size," "Font Style," "Font Color," and "Font Effects" italic

5. Numbered List

• Apply a different font family to the numbered list under "PRACTICAL TIPS"
• Make them 11pt

6. Quote

• Apply italics to the quote at the bottom
• Change its font size to 12pt
• Change its color to dark gray

7. Special Effects

• Apply small caps to "PRACTICAL TIPS"
• Add underline to the author name "Ellen Lupton"
• Create one example of superscript and one of subscript anywhere in the document

MS Word — Akapit

THEORY

Wcięcia i odstępy

Ogólne

Wyrównanie

Wybierz pozycję Do lewej lub użyj skrótu klawiaturowego CTRL+L, aby wyrównać tekst do lewej strony, pozostawiając niewyrównaną prawą krawędź.
Wybierz pozycję Do środka, aby wyśrodkować tekst, pozostawiając niewyrównaną lewą i prawą krawędź (CTRL+E).
Wybierz pozycję Do prawej, aby wyrównać tekst do prawej strony, pozostawiając niewyrównaną lewą krawędź (CTRL+R).
Wybierz pozycję Wyjustuj, aby wyrównać tekst do lewej i prawej strony, dodając odstęp między wyrazami (CTRL+J).

Poziom konspektu

Poziom, na którym akapit jest wyświetlany w widoku konspektu.

Wcięcia

Z lewej - Przesuwa odstęp akapitu z lewej o wybraną wartość.
Z prawej - Przesuwa odstęp akapitu z prawej o wybraną wartość.
Specjalne:
Wybierz pozycję Pierwszy wiersz > Co, aby dodać wcięcie pierwszego wiersza akapitu. Aby szybko utworzyć wcięcie pierwszego wiersza przy użyciu linijki, zobacz Tworzenie wcięcia pierwszego wiersza.
Wybierz pozycję Wysunięcie > Co, aby utworzyć wysunięcie.
Wcięcia lustrzane - Po zaznaczeniu tego pola wyboru pozycje Z lewej i Z prawej zostaną zastąpione pozycjami Wewnątrz i Na zewnątrz. Ta opcja służy do drukowania w stylu książki.

Odstępy

Przed - Dopasowuje odstęp przed akapitem.
Po - Dopasowuje odstęp po akapicie.

Interlinia

Wybierz pozycję Pojedyncze, aby ustawić pojedyncze odstępy w tekście. Aby szybko ustawić pojedyncze odstępy w całym dokumencie, zobacz Ustawianie pojedynczych odstępów w dokumencie.
Wybierz pozycję 1,5 wiersza, aby ustawić rozmiar interlinii 1,5 razy większy w porównaniu z pojedynczymi odstępami. Wybierz pozycję Podwójne, aby ustawić podwójny odstęp w tekście. Aby szybko ustawić podwójny odstęp w całym dokumencie, zobacz Ustawianie podwójnych odstępów w dokumencie. Wybierz pozycję Co najmniej > Co, aby ustawić minimalny odstęp wymagany, aby w wierszu zmieściła się największa czcionka lub grafika. Wybierz pozycję Dokładnie > Co, aby ustawić stały rozmiar odstępów między wierszami wyrażony w punktach. Jeśli na przykład tekst jest sformatowany przy użyciu czcionki 10-punktowej, interlinię można ustawić na 12 punktów.
Wybierz pozycję Wielokrotne > Co, aby ustawić rozmiar interlinii będący wielokrotnością wyrażoną jako liczba większa niż 1. Na przykład ustawienie interlinii na wartość 1,15 spowoduje zwiększenie odstępu o 15 procent, natomiast ustawienie interlinii na wartość 3 spowoduje zwiększenie odstępu o 300 procent (odstęp potrójny).
Wybierz pozycję Nie dodawaj odstępu między akapitami o takim samym stylu, jeśli nie chcesz dodawać odstępu między akapitami.
Aby zapisać ustawienia jako domyślne, kliknij przycisk Ustaw jako domyślne.
Kliknięcie przycisku Tabulatory… powoduje otwarcie okna dialogowego Tabulatory, w którym można precyzyjnie ustawić tabulatory.

Podziały wiersza i strony

Paginacja

Zachowaj wiersze razem - zachowuje wiersze akapitu razem na stronie lub w kolumnie Razem z następnym - zachowuje akapity razem na stronie lub w kolumnie
Podział strony przed - wymuszanie wstawiania podziału strony przed akapitem Kontrola bękartów i wdów - kontroluje występowanie wierszy zawierających bękarty* i wdowy**
UWAGA! Opcja ta jest domyślnie włączona.
*) bękart - potoczne określenie błędu łamania tekstu, polegającego na pozostawieniu na początku następnego łamu samotnego końcowego wiersza akapitu (zwanego wierszem zawieszonym).
**) wdowa - (ang. widow) – potoczne określenie błędu łamania tekstu, polegającego na pozostawieniu na końcu akapitu bardzo krótkiego, zazwyczaj jednowyrazowego, wiersza.
***) wiszący spójnik, zawieszka, sierota – (ang. orphan) nazwa błędu składu tekstu polegającego na pozostawieniu na końcu wersu osamotnionego jednoliterowego słowa (najczęściej spójnika lub przyimka, np. "a", "i", "o", "u", "w", "z"). Reguła zabraniająca wiszących spójników dotyczy zarówno tekstów ciągłych, jak i pojedynczych napisów wielowierszowych (np. tytuły, podpisy). Zgodnie z Polską Normą PN-83/P55366 pozostawianie wiszących spójników jest dopuszczalne tylko przy bardzo wąskim łamie (np. gazetowym). Wiszący spójnik jest błędem wyłącznie typograficznym, nie jest zaś błędem ortograficznym. Reguła ta obowiązuje wyłącznie dla składów w języku polskim i czeskim. W pozostałych językach w ogóle nie jest znana ani tym bardziej przestrzegana. Źródło: Wikipedia

Wyjątki formatowania

Pomiń numery wierszy - pomija numerację wierszy w akapitach.
Nie dziel wyrazów - usuwa łączniki z akapitów.

Tabulatory

Opcja służy do ręcznego ustawiania wartości i charakteru tabulatorów w dokumencie.
Domyślne tabulatory - pozwala na ustawienie domyślnego tabulatora
Pozycja tabulatora - pozwala na określenie rozmiaru tabulatora
Wyrównanie - pozwala na ustawienie wyrównania tabulatora
Tabulator lewy służy do ustawienia początkowej pozycji tekstu, który będzie następnie wyświetlany w stronę prawej krawędzi strony w miarę pisania.
Tabulator środkowy służy do ustawienia pozycji środka tekstu, który będzie następnie wyśrodkowywany względem niej w miarę pisania.
Tabulator prawy służy do ustawienia prawego końca tekstu. W miarę pisania tekst będzie przesuwany w lewo.
Tabulator dziesiętny umożliwia wyrównywanie tekstu wokół przecinka dziesiętnego. Niezależnie od liczby cyfr przecinek dziesiętny będzie umieszczany w tym samym miejscu. Za pomocą tabulatora dziesiętnego można wyrównywać liczby jedynie względem znaku dziesiętnego; wyrównywanie względem innego znaku, na przykład łącznika lub symbolu handlowego „i”.
Tabulator paskowy nie służy do ustawiania pozycji tekstu, ale powoduje wstawienie pionowego paska w miejscu tabulatora.
Znak wiodący - pozwala na sformatowanie znaków poprzedzających tabulator, np. w spisie treści.)

EXERCISE

Proszę o sformatowanie dokumentu "ćwiczenie" zgodnie ze wzorem

EXERCISE

Proszę o odtworzenie dokumentu

EXERCISE

Proszę o sformatwanie dokumentu zgodnie z instrukcjami podanymi w tekscie

HOMEWORK

Proszę o skopiowanie tekstu do MS Word oraz sformatwanie dokumentu zgodnie z instrukcjami podanymi w tekscie

MS Word Formatting Exercise
Enter your full name here:
Right justify this line. Use the align text right command, not the space bar.
Center this line. Use the center command, not the space bar.
Make this line justified (aligned to both margins). Use the justify command.
Convert this line to bold face.
Convert this line to italics.
Make this line both bold and italic.
Underline the word "underline" where it appears in this sentence.
Underline this entire sentence.
Double underline this entire sentence.
Change this text to a different font of your choice.
Change this text to size 14.
Change this text to size 18 and make it red.
Create a line break at the end of this sentence without starting a new paragraph.
Add a border around this paragraph.
Add a shaded background to this paragraph.
Indent this paragraph by 1 cm from the left margin.
Indent this paragraph by 0.5 cm from both left and right margins.
Indent only the first line of this paragraph by 0.5 inches.
Create a hanging indent in this paragraph (where the first line starts at the margin but subsequent lines are indented).
Change the line spacing of this paragraph to double.
Change the line spacing of this paragraph to 1.5 lines.
Change the spacing before this paragraph to 12 pt.
Change the spacing after this paragraph to 12 pt.
Change the spacing before AND after this paragraph to 6 pt each.
Copy this line and paste it at the very bottom of your document (use keyboard shortcuts Ctrl+C and Ctrl+V).
Use the numbering command to list four seasons of the year. Place the list under this line:
On the numbered list you just created, change the numbers to upper case letters (A, B, C, D).
On the numbered list you just created, change the format to lower case Roman numerals (i, ii, iii, iv).
Use the bullets command to list three colors you like. Place the list under this line:
On the bullet list you just created, change the shape of the bullet to a black square.
On the bullet list you just created, use the sort button to put the words in alphabetical order.
Create a multilevel list with 3 main items and 2 sub-items each. Place it under this line:
Apply small caps formatting to this sentence.
Apply all caps formatting to this sentence.
Apply strikethrough formatting to this sentence.
Apply double strikethrough to this sentence.
Apply superscript formatting to the "2" in H2O.
Apply subscript formatting to the "2" in CO2.
Change the character spacing of this text to expanded by 1 pt.
Change the character spacing of this text to condensed by 0.5 pt.
Change this paragraph to a different text direction (right to left).
Apply shadow formatting to this text.
Apply outline formatting to this text.
Apply emboss formatting to this text.
Apply engrave formatting to this text.
Apply text highlighting (yellow) to this sentence.
Change the case of this sentence to title case.
Change the case of this sentence to UPPERCASE.
Change the case of this sentence to lowercase.
Change the color of only the first word in this sentence.
Change the font of only the last word in this sentence.

MS Word — Style

THEORY

Szybkie style

Szybkie style pozwalają na korzystane z predefiniowanych ustawień formatowania. Funkcja przydatna przy formatowaniu większych dokumentów, np. umów.
Dostępne opcje:
Zapisz zaznaczenie jako nowy szybki styl - zapisuje nowy styl na podstawie formatowania w zaznaczonym fragmencie tekstu.
Wyczyść formatowanie - usuwa formatowanie użytownika i ustawia domyślne formatowanie danego szablonu (standardowo czcionka Calibri w rozmiarze 11)
Zastosuj style - pozwala na wybranie stylu z listy i jego zastosowanie

Modyfikacja stylów

Kliknij prawym przyciskiem myszy na nazwie stylu, który ma być modyfikowany i wybierz opcję Modyfikuj

Właściwości

Nazwa - nazwa nowego stylu
Styl następnego akapitu - pozwala na ustalenie stylu kolejnego akapitu
Formatowanie - pozwala na dostosowanie ogólnego formatowania stylu
Dodaj do listy szybkich stylów - pozwala na zapisanie ustawień jako nowy styl.
Formatuj - pozwala na dostosowanie szczegółowego formatowania danego stylu (czcionka, akapit, tabulatory, język, itp.)

EXERCISE

Formatowanie tekstu
Sformatuj tekst z pliku txt tak, by dokument w MS Word wyglądał analogicznie do wzoru z PDF

Wzór

Ćwiczenie

Jeżeli nie uda Ci się skończyć zadania na zajęciach, dokończ je w domu i tak przygotowany dokument przynieś na kolejne zajęcia.

MS Word — Tabele

THEORY

Tabele

Wstawianie tabeli

W programie Microsoft Office Word można wstawić tabelę, wybierając ją z zestawu wstępnie sformatowanych tabel — wypełnionych przykładowymi danymi — lub wybierając odpowiednią liczbę wierszy i kolumn. Tabelę można wstawić w dokumencie lub w innej tabeli, aby utworzyć bardziej złożoną tabelę.

Korzystanie z szablonów tabel

• Kliknij w miejscu, w którym chcesz wstawić tabelę.
• Na karcie Wstawianie w grupie Tabele kliknij przycisk Tabela, wskaż polecenie Szybkie tabele, a następnie kliknij odpowiedni szablon.
• Zastąp dane w szablonie odpowiednimi danymi.
  

Korzystanie z menu Tabela

• Kliknij w miejscu, w którym chcesz wstawić tabelę.
• Na karcie Wstawianie w grupie Tabele kliknij przycisk Tabela, a następnie w obszarze Wstawianie tabeli przeciągnij wskaźnik myszy, aby zaznaczyć odpowiednią liczbę wierszy i kolumn.

Wstawianie tabeli

Używanie polecenia Wstaw tabelę

• Kliknij w miejscu, w którym chcesz wstawić tabelę.
• Na karcie Wstawianie w grupie Tabele kliknij przycisk Tabela, a następnie kliknij polecenie Wstaw tabelę.
• W obszarze Rozmiar tabeli wprowadź liczbę kolumn i wierszy.
• W obszarze Zachowanie autodopasowania wybierz odpowiednie opcje, aby dopasować rozmiar tabeli.
  

Tworzenie tabeli

Rysowanie tabeli

• Kliknij miejsce, w którym chcesz utworzyć tabelę.
• Na karcie Wstawianie w grupie Tabele kliknij przycisk Tabela, a następnie kliknij polecenie Rysuj tabelę.
• Wskaźnik zmieni się w ikonę ołówka.
• Aby określić zewnętrzne krawędzie tabeli, narysuj prostokąt. Następnie w jego wnętrzu narysuj linie wierszy i linie kolumn.
• Aby wymazać linię lub blok linii, w obszarze Narzędzia tabel na karcie Projektowanie w grupie Rysowanie obramowań kliknij przycisk Gumka.
• Kliknij linię, którą chcesz wymazać. 

Konwertowanie tekstu na tabelę

• Zaznacz tekst, który chcesz przekonwertować.
• Na karcie Wstawianie w grupie Tabele kliknij przycisk Tabela, a następnie kliknij polecenie Konwertuj tekst na tabelę.
• W oknie dialogowym Konwertowanie tekstu na tabelę kliknij w obszarze Separator tekstu opcję odpowiadającą separatorom użytym w tekście.
• Wybierz inne żądane opcje.

Umieszczanie tabeli wewnątrz innej tabeli

Formatowanie tabeli

Formatowanie całej tabeli za pomocą stylów tabeli

Utworzoną tabelę można sformatować, stosując style tabeli. Ustawienie wskaźnika myszy na jednym ze wstępnie sformatowanych stylów tabeli umożliwia podgląd wyglądu tabeli po jego zastosowaniu.

• Kliknij wewnątrz tabeli, którą chcesz sformatować.
• W obszarze Narzędzia tabel kliknij kartę Projekt.
• W grupie Style tabeli ustawiaj wskaźnik myszy na poszczególnych stylach tabeli, aż znajdziesz styl, którego chcesz użyć.

Dodawanie lub usuwanie obramowań

Aby sformatować tabelę w określony sposób, można dodać lub usunąć obramowania.

Dodawanie obramowań tabeli

• W obszarze Narzędzia tabel kliknij kartę Układ.
• W grupie Tabela kliknij przycisk Zaznacz a następnie kliknij polecenie Zaznacz tabelę.
• W obszarze Narzędzia tabel kliknij kartę Projekt.
• W grupie Style tabeli kliknij przycisk Obramowania, a następnie wykonaj jedną z następujących czynności:
• Kliknij jeden ze wstępnie zdefiniowanych zestawów obramowań.
• Kliknij polecenie Obramowanie i cieniowanie, kliknij kartę Obramowanie, a następnie wybierz odpowiednie opcje.

Usuwanie obramowań dla całej tabeli

• W obszarze Narzędzia tabel kliknij kartę Układ.
• W grupie Tabela kliknij przycisk Zaznacz, a następnie kliknij polecenie Zaznacz tabelę.
• W obszarze Narzędzia tabel kliknij kartę Projekt.
• W grupie Style tabeli kliknij przycisk Obramowania, a następnie kliknij polecenie Bez obramowania.

Wyświetlanie lub ukrywanie linii siatki

Linie siatki pokazują granice komórek tabeli w tych miejscach, gdzie tabela nie ma widocznych krawędzi. Jeżeli użytkownik ukryje linie siatki w tabeli, która ma obramowania, nie spowoduje to żadnej widocznej zmiany, ponieważ linie siatki są za ukryte obramowaniami. Aby zobaczyć linie siatki, należy usunąć obramowania.
W przeciwieństwie do obramowań linie siatki pojawiają się tylko na ekranie — nigdy nie są drukowane. Po wyłączeniu linii siatki wyświetlana tabela wygląda w taki sposób, jak będzie drukowana.

Wyświetlanie lub ukrywanie linii siatki w dokumencie
W obszarze Narzędzia tabel na karcie Układ w grupie Tabela kliknij przycisk Wyświetl linie siatki.

Dodawanie komórki, wiersza lub kolumny

Dodawanie komórki

• Kliknij w komórce znajdującej się na prawo lub powyżej miejsca, w którym chcesz wstawić komórkę.
• W obszarze Narzędzia tabel na karcie Układ kliknij przycisk otwierający okno dialogowe grupy Wiersze i kolumny.
• Kliknij jedną z następujących opcji:

Dodawanie wiersza

1. Kliknij w komórce znajdującej się nad lub pod miejscem, w którym chcesz dodać wiersz.
2. W obszarze Narzędzia tabel kliknij kartę Układ.
3. Wykonaj jedną z następujących czynności:
   

• Aby dodać wiersz nad wybraną komórką, w grupie Wiersze i kolumny kliknij przycisk Wstaw powyżej.
• Aby dodać wiersz poniżej wybranej komórki, w grupie Wiersze i kolumny kliknij przycisk Wstaw poniżej.

Dodawanie kolumny

1. Kliknij w komórce znajdującej się na prawo lub na lewo od miejsca, w którym chcesz dodać kolumnę.
2. W obszarze Narzędzia tabel kliknij kartę Układ.
3. Wykonaj jedną z następujących czynności:
   

• Aby dodać kolumnę na lewo od wybranej komórki, w grupie Wiersze i kolumny kliknij przycisk Wstaw z lewej.
• Aby dodać kolumnę na prawo od wybranej komórki, w grupie Wiersze i kolumny kliknij przycisk Wstaw z prawej.

Scalanie lub dzielenie komórek

Scalanie komórek
Dwie lub większą liczbę komórek w tym samym wierszu lub kolumnie można połączyć w jedną komórkę. Można na przykład scalić kilka komórek w poziomie w celu utworzenia nagłówka tabeli obejmującego kilka kolumn.

• Zaznacz odpowiednie komórki, klikając lewą krawędź komórki, a następnie przeciągając wskaźnik przez pozostałe komórki, które chcesz scalić.
• W obszarze Narzędzia tabel na karcie Układ w grupie Scalanie kliknij przycisk Scal komórki.

Dzielenie komórek

• Kliknij w komórce lub zaznacz komórki, które mają zostać podzielone.
• W obszarze Narzędzia tabel na karcie Układ w grupie Scalanie kliknij przycisk Podziel komórki.
• Wprowadź liczbę określającą, na ile kolumn lub wierszy mają zostać podzielone zaznaczone komórki.

Powtarzanie nagłówka tabeli na kolejnych stronach
Długa tabela w dokumencie zostanie podzielona w miejscach, w których występuje podział strony. Można dostosować ustawienia tabeli, aby jej nagłówki były powtarzane na każdej stronie.
Powtórzone nagłówki tabeli są widoczne tylko w widok układu wydruku oraz w wydrukowanym dokumencie.

• Zaznacz jeden lub więcej wierszy nagłówka. Zaznaczenie musi obejmować pierwszy wiersz tabeli.
• W obszarze Narzędzia tabel na karcie Układ w grupie Dane kliknij przycisk Powtórz wiersze nagłówka.

UWAGA
Jeżeli podział strony jest ustawiany automatycznie, program Word automatycznie powtórzy nagłówki tabeli na każdej nowej stronie. Nagłówki nie będą powtarzane, jeśli podziały stron zostały wstawione ręcznie.

Określanie miejsca podziału tabeli

Długa tabela w dokumencie musi zostać podzielona w miejscach występowania podziału strony. Jeśli podział strony występuje wewnątrz obszernego wiersza tabeli, w programie Microsoft Word wiersz zostanie domyślnie podzielony na dwie strony.
Tabelę można dostosować, aby uzyskać pewność, że informacje będą wyglądać prawidłowo, nawet jeśli tabela będzie zajmować więcej niż jedną stronę.

Zapobieganie dzieleniu wierszy tabeli między strony

• Kliknij wewnątrz tabeli.
• W obszarze Narzędzia tabel kliknij kartę Układ.
• W grupie Tabela kliknij przycisk Właściwości, a następnie kliknij kartę Wiersz.
• Usuń zaznaczenie pola wyboru Zezwalaj na dzielenie wierszy między strony.

Źródło: Microsoft

Ustalanie kierunku tekstu

Użytkownik ma możliwość określenia kierunku tekstu w obrębie całej tabeli lub wybranej komórki.

By skorzystać z tego narzędzia, należy kliknąć prawym przyciskiem myszy w dowolnym miejscu tabeli, a następnie wybrać opcję Kierunek tekstu z menu podręcznego.

Zaznaczamy wybrany kierunek tekstu i klikamy OK.

Wyrównywanie zawartości wierszy

W celu wyrównania zawartości komórek, należy kliknąć prawym przyciskiem myszy w dowolnym miejscu tabeli, a następnie wybrać opcję Wyrównywanie komórek i wybrać jedną z widocznych opcji.

THEORY

KODEKS TŁUMACZA PRZYSIĘGŁEGO (LINK - TEPIS)

DZIAŁ II. ZASADY PRAKTYKI ZAWODOWEJ ROZDZIAŁ 1. TŁUMACZENIE PISEMNE

§ 22. Układ graficzny tekstu tłumaczenia poświadczonego i jego postać materialna 1. Układ graficzny tekstu tłumaczenia powinien być zbliżony do układu tłumaczonego tekstu. W tekście tłumaczenia nie wolno umieszczać elementów graficznych (zwłaszcza godła państwowego, logo firmy, emblematu instytucji, znaku towarowego itp. w nagłówku) przeniesionych z dokumentów sposobem technicznym, które to elementy powinny być opisane według zasad określonych w §§ 29, 30 i 31 niniejszego Kodeksu. Układ graficzny tłumaczenia powinien być odwzorowany zwłaszcza w przypadku tabel, alternatywnie do sposobu opisanego w § 49, oraz w przypadku rysunków i wykresów, będących przedmiotem opisu w tłumaczonym tekście.

EXERCISE

Klient życzy sobie, by załączona umowa została nie tylko przetłumaczona, ale dostarczona w wersji dwujęzycznej. 

• Przetwórz dokument z PDF do wersji edytowalnej MS Word z zachowaniem oryginalnego formatowania/układu dokumentu (nagłówki oraz odniesienia do przypisów dolnych należy pominąć).
  
• Przetwórz dokument tak, by powstała wersja dwujęzyczna, gdzie oryginał będzie sparowany z tłumaczeniem (zobacz przykład).
  Plik do ćwiczeń
• Odtwórz samodzielnie formularz bankowy
  Banking Application Form.pdf

EXERCISE

Klient prosi o tłumaczenie aktu urodzenia (poniżej). 

Odtwórz dokument w MS Word z zachowaniem układu oryginału.
Zaproponuj w jaki sposób można ująć "checkboxes" w tłumaczeniu.
Odtworzony dokument przynieś na przyszłe zajęcia w wersji edytowalnej.

HOMEWORK

Odtwórz dokument w MS Word z zachowaniem układu oryginału. Interesują nas strony 1, 7 i 8, połączone w całość (nie oddzielne tabele)

Arkusz

MS Word — Znajdź i zamień

THEORY

Znajdź i Zamień

Bardzo użyteczna funkcje, dostępne za pomocą skrótów klawiszowych:
Ctrl+F – znajdź – wyszukiwanie w tekście
Ctrl+H – znajdź i zamień – pozwala na znalezienie ciągu w tekście oraz jego zamianę / zamianę wszystkich wystąpień ciągu w tekście na inny ciąg.

Znajdowanie i zamienianie określonego formatowania
W dokumentach można wyszukiwać i zamieniać lub usuwać formatowanie znaków. Można na przykład wyszukać określony wyraz lub frazę i zmienić kolor czcionki lub wyszukać określone formatowanie, takie jak pogrubienie, i zmienić je.

Znajdowanie i zamienianie znaczników akapitu, znaków podziału strony i innych elementów
Istnieje możliwość wyszukiwania i zamiany znaków specjalnych i elementów dokumentu, takich jak podział strony czy tabulacja. Można na przykład znaleźć wszystkie podwójne znaczniki akapitu i zastąpić je pojedynczymi znacznikami akapitu.
Kliknij przycisk Specjalny, a następnie kliknij odpowiedni element.

Wyszukiwanie z użyciem symboli wieloznacznych w celu znalezienia określonych liter
Podczas wyszukiwania tekstu można używać symboli wieloznacznych. Można na przykład użyć symbolu zastępczego w postaci gwiazdki (*), aby wyszukać ciąg znaków (wpisanie ciągu „s*d” umożliwia na przykład znalezienie wyrazów „sad” i „stąd”).

Używanie symboli wieloznacznych do znajdowania i zamieniania tekstu
Wybierz opcję Zamień lub wciśnij Ctrl+H
Zaznacz pole wyboru Użyj symboli wieloznacznych.
Wybierz symbol z listy (przycisk Specjalne) lub wpisz ręcznie w polu Znajdź.

Symbole wieloznaczne określające elementy, które mają być znajdowane i zamieniane

• Gdy pole wyboru Użyj symboli wieloznacznych jest zaznaczone, program Word wyszukuje tylko wystąpienia dokładnie takiego tekstu, jaki został podany. Pola wyboru Uwzględnij wielkość liter oraz Znajdź tylko całe wyrazy są niedostępne (wyszarzone), aby wskazać, że te opcje są automatycznie włączone. Nie można wyłączyć tych opcji.
• Aby wyszukać wystąpienie znaku, który jest zdefiniowany jako symbol wieloznaczny, wpisz przed nim znak odwróconej kreski ułamkowej (\). Aby na przykład znaleźć znak zapytania, wpisz \?.
• W celu grupowania symboli wieloznacznych i tekstu oraz wskazywania kolejności interpretacji wyrażenia można zastosować nawiasy. Można na przykład wpisać znaki <(ko)*(ek)>, aby wyszukać wyraz „kominek” i „kołek”.
• Symbol wieloznaczny \n służy do znajdowania wyrażeń i zamieniania ich na inne wyrażenia. Można na przykład wpisać (Jaworski) (Michał) w polu Znajdź i \2 \1 w polu Zamień na. Program Word znajdzie wystąpienie frazy Jaworski Michał i zamieni je na frazę Michał Jaworski.

Zaznacz (tekst z podobnym formatowaniem)

Opcja pozwala na znalezienie i zaznaczenie całego tekstu o podobnym formatowaniu. Wystarczy zaznaczyć fragment tekstu z formatowaniem, jakie nas interesuje, i wybrać opcję Zaznacz>Zaznacz wszystkie teksty z podobnym formatowaniem.

MS Word — Obrazy

THEORY

Formatowanie obrazu

Dopasowywanie

• Wyostrzanie i zmiękczanie - wyostrza lub zmiękcza obraz (gotowe wzory ustawień)
• Jasność i kontrast - pozwala na zmianę jasności i kontrastu obrazu (gotowe wzory ustawień)
• Opcje korekty obrazu - pozwala na ręczną modyfikację wartości odpowiadających za korektę obrazu. Otwiera pełne menu formatowania efektów obrazu, gdzie można znaleźć takie funkcje, jak: wypełnienie, kolor linii, styl linii, cień, odbicie, poświata i wygładzone krawędzie, format 3-W, obrót 3-W, korekty obrazu, efekty artystyczne, przycinanie, pole tekstowe, tekst alternatywny

• Nasycenie kolorów - zmiana nasycenia kolorów (gotowe wzory ustawień)
• Ton kolorów - zmiana tonu (temperatury) kolorów (gotowe wzory ustawień)
• Ponowne kolorowanie - zmienia całą kolorystykę obrazu (gotowe wzory ustawień)
• Więcej odmian - poszerzona gama kolorystyczna
• Ustaw kolor przezroczysty - dodaje przezroczystość do obrazu

Style obrazu

Rozmieszczanie

Rozmiar

• Przytnij do kształtu - pozwala na wybranie kształtu, do którego obraz ma być przycięty
• Współczynnik proporcji - określa proporcje przycięcia
• Wypełnij - Zmienia rozmiar obrazu przez wypełnienie jego całego obszaru, z zachowaniem współczynnika proporcji.
• Dopasuj - dopasowuje wyświetlanie obrazu tak, by ten był wyświetlany z zachowaniem współczynnika proporcji..

EXERCISE

Pobierz pliki podlinkowane poniżej. Następnie sformatuj text na wzór oryginału dostępnego pod poniższym adresem, wklejając zdjęcie (jeden z pobranych plików) i dodając brakujące dane w tabeli (pobierz je z Wikipedii).

Maratus.docx

Peacock.jpg

MS Word — Nagłówek i stopka

THEORY

Nagłówki to obszary w obrębie górnego marginesu strony, gdzie można dodać dowolną treść lub grafikę.
Stopki to obszary w obrębie dolnego marginesu strony, gdzie można dodać dowolną treść lub grafikę.

Można tam na przykład zamieszczać numery stron, datę i godzinę, logo firmy, tytuł dokumentu, nazwę pliku lub nazwisko autora.

W celu dodania Nagłówka/Stopki można posłużyć się gotowym szablonem MS Word. Szablony te dostępne są w zakładce Wstaw, w sekcji Nagłówek i stopka.
Klikając na wybranej opcji możemy wybrać żądany format/treść nagłówka/stopki i wstawić ją do dokumentu.
Uwaga! Numer strony jest elementem nagłówka/stopki (w zależności od naszych preferencji w tym zakresie).

Alternatywnie możemy dodać własny nagłówek/stopkę poprzez podwójne kliknięcie na obszarze interesującego nas marginesu.
Pole to otworzy się wtedy do edycji. Jednocześnie na Wstążce MS Word aktywuje się zakładka Projektowanie, gdzie będzie można skonfigurować dodatkowe opcje.

Z poziomu zakładki Projektowanie możemy:

• wybrać predefiniowany styl nagłówka
• wybrać predefiniowany styl stopki
• wstawić predefiniowany numer strony / wstawić numer strony w miejscu położenia kursora
• wstawić datę
• wstawić predefiniowaną treść (np. nazwę firmy, imię i nazwisko, itp.)
• wstawić obraz, obiekt Clipart
• przełączać się pomiędzy nagłówkiem i stopką
• konfigurować zachowanie nagłówków/stopek na kolejnych stronach
• ustawić odległość pola tekstowego od krawędzi strony
• ustawić tabulator wyrównania

Konfiguracja zachowania nagłówków/stopek na kolenych stronach

W przypadku dłuższych dokumentów, szczególnie tych przygotowanych do publikacji (artykuły naukowe, instrukcje, itp.) bywa czasem konieczne wprowadzenie różnych nagłówków, np. jako nośników informacji o tytule podrozdziału/podsekcji.
MS Word umożliwia nam ustawienie różnych nagłówków za pomocą następujacych opcji:

• Inne na pierwszej stronie - pierwsza strona posiada inne ustawienia nagłówka/stopki niż pozostała część dokumentu (np. na pierwszej stronie nagłówków może w ogóle nie być)
• Inne na stronach parzystych i nieparzystych - umożliwia ustawienie innego formatu lub treści nagłówka/stopki na stronach parzystych i nieparzystych
• Pokaż tekst dokumentu - pokazuje/ukrywa tekst dokumentu podczas edycji nagłówka/stopki

Dodatkowo, w sekcji Nawigacja, dostępna jest opcja Połącz z poprzednim. W sytuacji gdy struktura dokumentu ustawiana jest za pomocą podziałów sekcji, opcja ta pozwala na połączenie/rozłączenie nagłówka/stopki w sekcji bieżącej z nagłówkiem/stopką w sekcji poprzedzającej. W ten sposób w nagłówkach można zawierać różne informacje, np. tytuły rozdziałów.

Bez wykorzystania podziałów sekcji możemy zmienić jedynie treść i wygląd nagłówka/stopki w obrębie całego dokumentu.

Położenie

Sekcja Położenie umożliwia ustawienie położenia nagłówka/stopki względem marginesu strony.
Tabulator wyrównania pozwala na ustawienie wyrównania tekstu w obrębie nagłówka/stopki (można w ten sposób ustawić np. nr strony oraz tytuł sekcji w jednej linii, w dwóch rogach strony)

MS Word — Układ strony

THEORY

Zakładka Układ Strony daje nam dostęp m.in. do opcji Ustawień strony, gdzie możemy zdefiniować takie zmienne jak marginesy, orientacja papieru, rozmiar papieru, podział na kolumny, znaki podziału, włączyć wyświetlanie wierszy bądź dzielenie wyrazów.

Marginesy – opcja pozwala ustawić bądź zmodyfikować marginesy strony.

Na karcie Układ strony w grupie Ustawienia strony kliknij przycisk Marginesy. Wyświetli się lista predefiniowanych marginesów. Kliknij typ marginesów, który chcesz zastosować.



Jeśli dokument zawiera wiele sekcji, nowy margines zostanie zastosowany tylko do bieżącej sekcji. Jeśli dokument zawiera wiele sekcji i zaznaczono wiele sekcji, nowy typ marginesu zostanie zastosowany do każdej zaznaczonej sekcji.

Tworzenie niestandardowych ustawień marginesów stron

Na karcie Układ strony w grupie Ustawienia strony kliknij przycisk Marginesy. Zostanie wyświetlona galeria marginesów.
U dołu galerii marginesów kliknij polecenie Marginesy niestandardowe. Zostanie wyświetlone okno dialogowe Ustawienia strony.
Wprowadź nowe wartości określające marginesy.

Orientacja

Opcja ta pozwala na zmianę układu papieru z poziomego na pionowy, lub odwrotnie.

Rozmiar

Opcja ta pozwala na określenie rozmiaru papieru/kartki oraz jego modyfikację.
Użytkownik może skorzystać z jednego z predefiniowanych rozmiarów strony bądź podać własny rozmiar strony za pomocą opcji Więcej rozmiarów papieru.

Kolumny

Opcja ta pozwala na podział tekstu na dwie lub więcej kolumn.

Znaki podziału

Pozwala na dodanie znaków podziału strony, sekcji lub kolumny.

Numery wierszy

Opcja pozwala na włączenie i ustawienie wyświetlania numerów wierszy.

Dzielenie wyrazów

Opcja pozwala na włączenie i ustawienie podziału wyrazów.

EXERCISE

Odwzoruj poniższy dokument, zwracając w szczególności uwagę na formatowanie obrazów i ich położenie w tekście

Saturn

EXERCISE

Black holes - home practice

Editing — pre-test revision

EXERCISE

This is a revision exercise. Your task is to recreate the PDF document using the resources below.

There are five files below — please download them. The PDF file is the template document — use it as guidelines on how to format the TXT document. The TXT file is the actual document to be formatted to look as closely to the PDF document as possible. The three PNG files are images from the PDF — insert them into your document accordingly.

Template (PDF)

Exercise text (TXT)

Image 1 — Quantization (PNG)

Image 2 — Quantization (PNG)

Image 3 — Quantization (PNG)

test on editing

TEST

Download the files linked below:

TXT file - source text to be formatted in accordance with the PDF template.

PDF file - the PDF template

IMG files - images to be inserted in the document upon editing.

Mind you, the TXT file does not contain header and footer text, you have to retype it yourselves.

Time limit: 1 hour.

When you are finished, raise your hand so I can grade you.

Optical Character Recognition (OCR)

THEORY

OCR (ang. Optical Character Recognition) – zestaw technik lub oprogramowanie służące do rozpoznawania znaków i całych tekstów w pliku graficznym o postaci rastrowej. Zadaniem OCR jest zwykle rozpoznanie tekstu w zeskanowanym dokumencie (np. papierowym formularzu lub stronie książki).
Techniki OCR wykorzystywane są m.in. przy digitalizacji zasobów bibliotek, a także, jako ułatwienie przy odczytywaniu danych z formularzy wypełnianych pismem odręcznym. W obu przypadkach oprogramowanie OCR nie jest tak skuteczne jak człowiek, zatem w przypadkach wątpliwych (trudności z odczytaniem fragmentu) oraz w celu uniknięcia błędów nieodzowna jest weryfikacja wyniku OCR przez człowieka.

Zasada działania

Rozpoznawanie pisma jest możliwe dzięki zastosowaniu metod z dziedziny rozpoznawania wzorców zaliczanej do sztucznej inteligencji. Oprogramowanie OCR wykorzystuje różne metody segmentacji obrazu, np. progowanie, aby wyodrębnić poszczególne znaki z obrazu, które następnie są najczęściej osobno klasyfikowane jako poszczególne litery. Zwykle w tym procesie wykorzystywane są sieci neuronowe. Zazwyczaj, by wyeliminować pomyłki, program sprawdza całość rozpoznanego tekstu lub poszczególne wyrazy pod kątem poprawności ortograficznej i gramatycznej danego języka.

Oprogramowanie OCR dostępne na rynku

w porządku alfabetycznym

• (a9t9)FreeOCR
• ABBYY FineReader
• AliusDoc AD-SCI
• AnyDoc Software
• Asprise OCRSDK
• CuneiForm
• Dynamsoft OCR SDK
• ExperVision TypeReader & RTK
• FreeOCR
• GOCR
• LEADTOOLS
• MathOCR
• MeOCR
• Microsoft Office Document Imaging
• Microsoft Office OneNote 2007
• Nicomsoft OCR SDK
• Ocrad
• OCRFeeder
• OCRopus
• OmniPage
• Puma.NET
• ReadSoft
• Scantron
• Screenworm
• SimpleOCR
• SmartScore
• Tesseract
• Yunmai OCR SDK

Dodatkowo wymienić można ogólnodostępne aplikacje OCR, które działają online przez przeglądarkę WWW:

lista przykładowa

• Free OCR (http://www.free-ocr.com/)
• OnlineOCR.net (http://www.onlineocr.net/)
• ABBYY FineReader Online (https://finereaderonline.com/)
• NewOCR.com (https://www.newocr.com/)
• i2OCR (http://www.i2ocr.com/)

ABBYY FineReader

ABBYY FineReader to jeden z przykładów oprogramowania OCR, które zamienia skany, pliki PDF i zdjęcia dokumentów wykonane aparatem cyfrowym na format edytowalny lub przeszukiwalny.
Co więcej, program pozwala również na skanowanie dokumentów przed ich dalszą obróbką. Dzięki dużej liczbie opcji skanowanie możliwe jest przygotowanie skanu, którego jakość pozwoli na relatywnie łatwe przetworzenie do wersji edytowalnej/przeszukiwalnej.

Pracę z programem rozpoczynamy od wybrania języka dokumentu oraz jednej z opcji w kreatorze zadań.

Widok kreatora zadań

Wybieramy zadanie (Obraz lub Plik PDF do MS Word), wybieramy plik z dysku i klikamy OK
Program przetworzy dokument, informując nas o wszystkich ewentualnych problemach (np. zbyt niska jakość skanowania, zły język dokumentu, itp.), a na koniec wyeksportuje wyniki pracy do nowego dokumentu MS Word.
Jeżeli na tym etapie stwierdzimy, że jakość OCR nas nie satysfakcjonuje, możemy zawsze wrócić do programu Abbyy w celu modyfikacji ustawień rozpoznawania.

Na przykładzie umieszczonym poniżej widać, że program próbował rozpoznać także zapiski odręczne oraz grafikę. Próba ta zakończyła się odzworowaniem elementów graficznych za pomocą znaków, co jest niepoprawne.

W celu poprawy rozpoznawania należy wrócić do programu i zmodyfikować pola, które będą rozpoznawane (pola można dodać, usunąć lub zmienić ich rozmiar/kształt).

Usunięcie zaznaczeń z elementów graficznych spowoduje, że program nie będzie próbował ich interpretować i dokument wynikowy nie będzie ich zawierał, co przekłada się na znacznie mniej pracy przy końcowej edycji (OCR post-processing)

Poniżej wynik OCR po usunięciu zaznaczeń z elementów graficznych w Abbyy Finereader.

Nie jest jednak tak źle, jak mogłoby się wydawać. OCRy generalnie dobrze radzą sobie z rozpoznawaniem tekstu i tak naprawdę dopiero grafika, pismo odręczne bądź nieczytelne sprawiają im problemu.

Przykład poniżej pokazuje, że OCR potrafi poradzić sobie nawet z dość złożonym tekstem.

Jak widać, program poradził sobie wyśmienicie, w szczególności jeżeli porównamy to z tym, co się dzieje gdy kopiujemy treść „ręcznie”.

Wstępne przetwarzanie dokumentów pod OCR (proste programy graficzne typu MS Paint)

Jak pokazuje powyższy przykład, OCR dobrze radzi sobie z jednolitym, wyraźnym tekstem w dobrej jakości skanie (jeżeli tylko jest taka możliwość, sugerowane jest własnoręczne skanowanie dokumentów pod OCR z ustawieniami jakości minimum 600DPI – skany przesyłane przez klientów często [prawie zawsze] są słabej jakości).
Często jednak mamy do czynienia z dokumetami, które:

• zawierają dużo grafiki,
• są „po przejściach”, tzn. są pobrudzone, zanieczyszczone elementami, które tekstem nie są, a które OCR będzie starał się zinterpretować,
• itp.

W takiej sytuacji tłumacz musi odpowiedzieć sobie na pytanie czy tłumaczyć „ze skanu” czy też przetwarzać dokument do wersji edytowalnej (za pomocą OCR i innych narzędzi) i pracować na niej? Przede wszystkim należy pamiętać, że OCR nie tylko może pomóc nam w tłumaczeniu, ale też w wycenie dokumentu.
Jeżeli nie posługujemy się OCRami, jedynym sposobem wyceny jest wycena „na oko” + informacja, że faktyczna, ostateczna wycena tłumaczenia zostanie obliczona na podstawie liczby znaków w gotowym tłumaczeniu. Oczywiście rozwiązanie takie wyklucza możliwość udzielenia rabatu ze względu, np. na powtarzalności w dokumencie. Bez wersji edytowalnej nie mamy możliwości skorzystania z narzędzi CAT, a co za tym idzie – powtarzalności dla nas nie istnieją.
Praca z wersją edytowalną (przetworzoną ze skanów/PDF przy użyciu różnych narzędzi) jest szczególnie wskazana w przypadku tekstów, co do których możemy domniemywać, że:

• zawierają dużo powtórzeń w obrębie samego dokumentu/-ów do tłumaczenia,
• są tematycznie i treściowo zgodne/częściowo zgodne z pamięciami tłumaczeniowymi, które już mamy, a co za tym idzie, ich przetłumaczenie będzie łatwiejsze i szybsze niż bez użycia CAT,
• tekst/tematyka jest na tyle ciekawa i obiecująca, że możemy założyć, że zostaniemy poproszeni o przetłumaczenie podobnego tekstu w przyszłości, dlatego dobrze byłoby zbudować sobie w oparciu o niego pamięć tłumaczeniową, którą będziemy mogli wykorzystać w przyszłości,

Jeżeli uznamy, że warto opracować dokument w formie edytowalnej, możemy posłużyć się w tym celu różnymi narzędziami. Najprostszym z nim jest MS Paint.

Otwieramy w MS Paint dokument, który został wykorzystany wcześniej jako przykład w OCR (patrz wyżej).
Następnie przy pomocy narzędzi zaznaczania oraz gumki usuwamy elementy skanu, które potencjalnie mogą generować błędy podczas jego przetwarzania.

Dążymy do osiągnięcia mniej więcej takiego efektu.

W kolejnym kroku zapisujemy ostateczny efekt edycji skanu i przetwarzamy go za pomocą OCR. Efekt widoczny jest ponizej.

A tak dokument wygląda po ostatecznym oczyszczeniu i poprawieniu formatowania.

Poniżej oba pliki do pobrania w wersji edytowalnej.

Konwertowanie skanów PDF do obróbki w MS Paint

W sytuacji (dość częstej), gdy skany dokumentu/-ów do tłumaczenia otrzymujemy w postaci jednego pliku PDF, nie możemy po prostu wyedytować tych obrazów w MS Paint.
W celu rozpoczęcia pracy z tymi obrazami musimy wyodrębnić je z PDF do pojedynczych plików JPG/PNG, a dopiero potem przetworzyć w programie graficznym.

Obrazy możemy wyodrębnić za pomocą narzędzi zapisujących PDFy jako pliki JPEG. Poniżej znajduje się adres do przykładowej aplikacji tego typu, pozwalającej na konwersję dokumentu do JPG.

www.pdf2jpg.net

Jak konwertować PDF do JPEG za pomocą PDF2JPG.NET

Wchodzimy na stronę konwertera i wybieramy jakość konwersji (300DPI)

Wybieramy plik

Klikamy przycisk Convert PDF to JPG

Po konwersji obrazy możemy pobrać pojedynczo lub zbiorczo jako plik ZIP.

Gotowe :)

THEORY

Dlaczego GenAI (LLM) to zły wybór do biznesowego OCR w tłumaczeniach?

1. Ryzyko zmyślania danych (Halucynacje)

   Tradycyjny OCR działa zero-jedynkowo: jeśli nie rozpozna znaku, zostawi puste miejsce lub błąd. GenAI działa na zasadzie prawdopodobieństwa. Gdy trafi na niewyraźną cyfrę na fakturze lub w dokumentacji medycznej, nie zgłosi błędu, tylko wymyśli (zhalucynuje) najbardziej pasującą cyfrę. W biznesie zmiana choćby jednej liczby w umowie czy specyfikacji technicznej grozi katastrofą prawną i finansową.

2. Niszczenie struktury dokumentu i brak tagów

   Dla tłumacza pracującego w programach CAT (np. Trados, memoQ) sam tekst to za mało.

   • Tradycyjny OCR potrafi odtworzyć układ tabel, kolumn i nagłówków, eksportując gotowy plik Worda. GenAI zazwyczaj wyrzuca jednolity, "płaski" tekst.
   • Modele LLM gubią formatowanie wewnętrzne (pogrubienia, kursywy, indeksy). Tłumacz zamiast pracować, musi tracić godziny na ręczne układanie dokumentu od nowa.
3. Łamanie poufności (Umowy NDA)

   Biura tłumaczeń wiążą rygorystyczne umowy o zachowaniu poufności. Wrzucanie skanów dokumentów finansowych, prawnych czy patentowych do publicznych narzędzi GenAI sprawia, że dane te mogą trafić na zewnętrzne serwery i zostać użyte do trenowania modeli. Tradycyjne programy OCR można uruchomić w 100% lokalnie na komputerze, bez dostępu do internetu.

4. Astronomiczne koszty

   Przetwarzanie obrazów (skanów) przez zaawansowane modele GenAI jest bardzo kosztowne. Przy projektach na setki lub tysiące stron, koszt samego "odczytania" tekstu przez API sztucznej inteligencji drastycznie obniża opłacalność zlecenia.

Podsumowanie

GenAI jest świetnym asystentem językowym, ale jako samodzielny silnik OCR w poważnym biznesie generuje zbyt duże ryzyko błędów, niszczy formatowanie plików i zagraża bezpieczeństwu danych klienta.

EXERCISE

Pobierz dokument podany poniżej i przygotuj go do OCR. Usuń wszystkie elementy, które mogą negatywnie wpływać na jego przetworzenie.
Przeprowadź konwersję OCR za pomocą dowolnego narzędzia, a następnie sformatuj ponownie dokument przygotowując go do tłumaczenia :)
Powodzenia :-)

Dokument do ćwiczeń

THEORY

Formatowanie dokumentów po OCR

Niestety niektóre dokumenty mają na tyle złą jakość lub złożony układ, że wynik OCR jest daleki od ideału. Zanim tłumacz może rozpocząć właściwą pracę z dokumentem, należy uważnie przejrzeć i poprawić wszelkie błędy w formatowaniu lub samej konwersji (błędy odczytu, itp.).
Ma to szczególne znaczenie w przypadku dokumentów, które będą potem tłumaczone za pomocą narzędzi CAT. Progamy te opierają się na podstawowych jednostkach tłumaczeniowych, którymi najczęściej są zdania. Jeżeli zdanie jest w dokumencie źródłowym podzielone na pół np. ręcznym podziałem wiersza (ENTER), to w programie CAT będą to dwa oddzielne segmenty. Można je oczywiście połączyć w całość z poziomu CAT, ale jest to dużo bardziej czasochłonne niż w przypadku edycji w MS Word.
Kwestia ta jest o tyle ważna, że w tym przypadku ważne jest nie tylko tłumaczenie, ale również źródło. Jeżeli będą tam literówki lub segmenty będą nienaturalnie podzielone, ich wartość w kontekście pamięci tłumaczeniowej oraz dalszej pracy będzie znikoma (bo w innych dokumentach mogą występować poprawnie).
Dlatego tak ważne jest sprawdzenie czy dokument po OCR ma poprawną treść.

EXERCISE

Korzystając z dowolnego programu OCR skonwertuj dokument podwieszony poniżej do wersji edytowalnej MS Word i popraw jego formatowanie (o ile będzie taka konieczność).

Dokument do ćwiczeń

EXERCISE

Pobierz dokument poniżej.
Klient prosi o jego przetłumaczenie z zachowaniem oryginalnego układu dokumentu - ma to być gotowy do użytku formularz.
Przygotuj go do tłumaczenia z uwzględnieniem formatowania zgodnie z oczekiwaniami Klienta

GRADED ASSIGNMENT

Przetwórz poniższy dokument za pomocą dowolnego programu typu OCR, popraw jego formatowanie (o ile będzie taka konieczność) i przynieś do oceny na najbliższe zajęcia (w formie edytowalnej). Proszę też przygotować do wglądu wersję surową (po OCR, bez formatowania) oraz nazwę programu użytego do OCR.

Training Videos

VIDEOS

MS Word - czcionka i akapit

MS Word - style

MS WORD - tabele

MS WORD - znajdź i zamień

MS Word - nagłówek i stopka

MS Word - układ strony

MS Word - obrazy

MS Word - recenzja

OCR - PDF2JPG

OCR - part 1

OCR - part 2

OCR - CorelDRAW